هندباليست

bedsore  که به آن زخم بستر یا زخم فشاری هم گفته می شود نواحی از پوست و یا بافت هستند که وقتی فشاری روی آنها زیاد شود ( معمولاً به علت استراحت در تخت یا صندلی چرخدار ) بعلت قطع جریان خون در قسمتهای آسیب پذیر بدن بویژه پوست ناحیه باسن ، رانها و پاشنه ها ایجاد می شوند . بدون جریان خون کافی بافت مورد تأثیر می میرد .

 اگر چه افراد فلج بیشتر در معرض خطر هستند اما هر فرد بستری و کسی که روی صندلی چرخدار نشسته و یا فردی که قادر به تغییر وضعیت خود ( بدون کمک دیگران ) نیست نیز می تواند مستعد ابتلا به bedsore باشد .

اغلب زخم های فشاری خیلی سریع توسعه و پیشرفت پیدا می کنند و بهبودی آنها مشکل است . اقدامات پیشگیرانه می تواند به یکپارچگی پوست کمک کرده و بهبودی را سرعت بخشد .

پیشگیری :

پیشگیری از bedsore آسانتر از درمان آن است . ولی این بدین معنا نیست که پروسه پیشگیری راحت و بدون پیچیدگی است . اما اگر چه علیرغم درمانهای دقیق هنوز هم زخم ها پیشرفت و توسعه پیدا می کنند باز هم در خیلی از موارد می توان از آنها پیشگیری کرد .

اولین قدم در پیشگیری آن است که پزشک یا پرستار برنامه ای را برای شما طرح ریزی کند که شما با مراقب بتوانید آن را اجرا و دنبال کنید .

اساسی ترین چیزها در این برنامه شامل تغییر وضعیت بهمراه وسایل حمایتی ، بازبینی روزانه پوست و یک رژیم مغذی و غنی هستند .

* تغییر وضعیت :

تغییر وضعیت مرتب و دائمی یکی از قطعی ترین راههای پیشگیری از bedsore است . فقط زمان کوتاهی بیحرکت بودن در صندلی چرخدار یا تخت کافی است تا یک زخم فشاری شکل بگیرد . بهمین خاطر متخصصان پیشنهاد می کنند که هر ۱۵ تا ۳۰ دقیقه وضعیت خود را تغییر دهید و یا حداقل هر ۲ ساعت یکبار ( اگر روی صندلی چرخدار ) اینکار را انجام دهید .

اگر شما بیشتر وقت خود را در تخت سپری می کنید حتی در طول شب نیز باید جابجایی داشته باشید و اگر خودتان به تنهایی قادر به حرکت نیستید از اعضای خانواده کمک بگیرید .

یک متخصص طب فیزیکی می تواند بهترین وضعیت شما در تخت را تعیین کند .

در این قسمت به چند توصیه عمومی توجه کنید :

از دراز کشیدن و فشار آوردن مستقیم روی استخوانهای روان خودداری کنید .

موقع دارز کشیدن به پشت یک بالش را زیر قسمت نرم ساق پا قرار دهید .

هیچ گاه بطور مستقیم زیر زانو چیزی قرار ندهید که منجر به اختلال در گردش خون آن ناحیه می شود .

از وارد شدن ضربه به زانوها و پاشنه ها جلوگیری کنید .

سرتخت را بیش از ۳۰ درجه بالا نیاورید چرا که احتمال افتادگی و سرخوردن زیاد می شود .

از تخت یا تشکهایی استفاده کنید که فشار را کاهش می دهند .

البته شما می توانید از فوم ، هوا ،‌ژل و یا کیسه ها ( تشکهای ) آبی استفاده کنید .

در مورد استفاده از هریک از این وسایل حتماً با پزشک مشورت نمایید . هر یک از این وسایل از نظر قیمت و اثرات با هم متفاوتند . در بعضی ها ممکن است که استفاده از تشکهای هوای معمولی حمایت کننده و کافی باشد ، اما بعضی دیگر نیاز به تختهای پیچیده تر و مخصوص تر که گرانتر نیز هستند دارند مثل افرادیکه زخمهای فشاری عودکننده دارند .

صندلی هایی وجود دارد که فشار را منتشر می کنند و نشستن برای مدت طولانی را آسان و راحت می سازند . اگر که این نوع صندلی را در اختیار ندارید شما یا مراقبتان باید هر ۳۰-۱۵ دقیقه وضعیتتان را تغییر دهد .

اگر می توانید قسمت بالای بدنتان را حرکت دهید باید به صندلی فشار آورده و خودتان را بالا بکشید .

همه صندلی ها باید بالشهایی داشته باشند تا فشار را کم کنند و راحت باشند . بالشهای متفاوتی در دسترس هستند شامل فوم ، ژل ، آبی یا بالشهای پر شده از هوا .

اگر چه همه این وسایل به کاهش فشار کمک می کنند اما هیچکدام به اندازه تغییر وضعیت و جابجایی مداوم در پیشگیری از ایجاد زخم بستر مؤثر نیستند .

* بررسی پوست

بررسی روزانه پوست یکی از صحیح ترین کارها در پیشگیری از زخم های فشاری است .

حداقل یکبار در روز سرتاسر پوست را بررسی کنید و اگر نیاز باشد برای اینکار از آینه استفاده کنید .

اگر خودتان هم نمی توانید اینکار را انجام دهید از مراقبتان کمک بخواهید .

اگر شما مجبور به بودن در تخت هستید توجه ویژه ای روی نواحی رانها ، ستون فقرات ، شانه ، پشت ، آرنج و پاشنه داشته باشید .

اگر روی صندلی چرخدار هستید و به زخم های نواحی باسن ، ساق پا ، پاشنه و نواحی پایین کمر توجه کنید .

با مشاهده هر گونه آسیب پوستی و یا هر علامتی از عفونت نظیر ترشح از زخم ، بوی بد ، افزایش حساسیت ،‌قرمزی و گرما در اطراف پوست فوراً به پزشک اطلاع دهید .

* تغذیه

تغذیه سالم و مناسب ، نقش مهمی در پیشگیری از پیری پوست و نیز در بهبود زخم های پوستی دارد . متأسفانه افرادیکه بیشتر در معرض زخم بستر هستند اغلب تغذیه نامناسبتری دارند .

اگر شما بیمارید ، در دوران نقاهت بعد از عمل بسر می برید و یا دچار فلج اندام هستید احتمالاً اشتهای کمی دارید و حتی ممکن است خوردن برایتان مشکل باشد . بهر حال رسیدن کافی انرژی ، پروتئین ها ، ویتامین ها و مواد معدنی به بدنتان امری واجب و ضروری است .

کمک گرفتن از یک متخصص تغذیه می تواند مفید باشد .

به این موارد توجه کنید .

حجم غذای مصرفی را کاهش دهید .

سعی کنید در هر وعده مقدار غذای کمی را مصرف کنید و وقتی به سراغ غذا بروید که کاملاً گرسنه باشید طبق برنامه مشخص غذا بخورید نه طبق اشتهایتان .

در هر زمان که احساس خوبی داشتید غذا بخورید .

در حین غذا زیاد آب و مایعات مصرف نکنید . ( البته فقط در حین غذاخوردن ،  مصرف آب کافی باعث حفظ شادابی و نرمی پوست می شود )

مصرف پوره ها و سوپهای مقوی را در نظر داشته باشید .

با جایگزین های گوشت ( حبوبات و لبنیات و … ) توجه داشته باشید .

در موقع غذا خوردن وضعیت مناسب و راحتی داشته باشید .

هرگز با عجله غذا نخورید و برای غذا خوردن وقت کافی در نظر بگیرید .

شیوه زندگی خود را اصلاح کنید .

اگر چه که شما ممکن است برای انجام خیلی از کارها به کمک دیگران احتیاج داشته باشید ولی خودتان می توانید روی زندگیتان کنترل داشته و خیلی چیزها را تغییر دهید .

* ترک سیگار

از پزشک خود راجع به راههای ترک سیگار سئوال کنید . سیگار اکسیژن رسانی به پوست را کم کرده و باعث دفع ویتامین ث می شود  و روند بهبود زخم را کند می سازد .

* ورزش

ورزش روزانه گردش خون را تسریع کرده ، باعث ساخت بافت ماهیچه ای می شود . اشتها را زیاد می کند و باعث تقویت بدن می شود . یک کارشناس ورزشی می تواند ورزش مناسبی را که مورد نیاز شماست برایتان توصیه کند .