هندباليست

 مهارت های روانی در ورزش هندبال

ریک مک کینی یکی از ده کماندار زبده جهان است، ولی او در مسابقات بزرگ نمی توانست موفق

 شود. در نهایت متوجه شد که او در حین رقابت بر هدف موفق شدن تمرکز می کرده و روی کارخود 

 تمرکز نداشته است. 

در نتیجه او طوری خود را تمرین داد تا بتواند روی اجرایش تمرکز کند و موفقیت شد .و بدین ترتیب او به

 شکل منظم رکوردهای جهانی را شکست.

انواع مهارتهای روانی

—      _ مهارتهای تصویر سازی ذهنی _ Imajery

—       تنظیم نیروی روانی

—       کنترل فشارهای روانی

—       مهارتهای توجه

—       اعتماد به نفس

—       مهارتهای تدوین اهداف

  

تصویرسازی ذهنی

تعاریف تصویر سازی ذهنی:

تصویرسازی ذهنی (Imagery) تمریناتی است که در آنها از تصور استفاده می شود و برای ارتقاء و

 تکامل بخشیدن چارچوب ذهنی افراد مفید هستند.

به عبارت دیگر : تصویر سازی ذهنی یعنی ، بازنمایی ذهنی یک شئ یا رویداد غایب .

برای مثال می توان از بازیکن بغل راست تیم ملی هندبال یاد کرد که مچ دستش در هنگام هدف گیری

 ثبات ندارد، به جای اینکه بیشتر سعی و تلاش کند، که در این گونه موارد کارساز نیست، باید فضای

 خالی دروازه هندبال را با وجود مدافع و دروازبان تجسم کند . در حالتی که پرتاب توپ با تکیه بر چرخش

شانه ، آرنج ، مچ دست و انگشتان او در جهت دلخواه پرتاب می شود .

در تعریف دیگر :

تصویرسازی ذهنی مانند احساس یک تجربه است (دیدن، احساس کردن، شنیدن و ...) ولی بدون

 تحریکات خارجی معمولی فرد تحریک می شود.

انواع تصویرسازی ذهنی

   1-  داخلی (حرکتی، درونی):

به تصورات اجرای مهارت از درون خود فرد گفته می شود و بازیکن هندبال آنچه را که دقیقاً هنگام

 اجرای واقعی پرتاب شوت از بغل راست مشاهده می کند، هنگام تصویرسازی داخلی نیز خواهد دید.

2-  خارجی (بینایی، بیرونی):

بازیکن خود را از یک نما به عنوان یک تماشاگر و مشاهده گر خارجی می بیند، دقیقاً شبیه به این که 

او بازی خود را در فیلم یک مسابقه یا نوار ویدئویی تماشا می کند.

 

اثر بخشی تصویرسازی

شواهد علمی، تأثیر تصویرسازی را در افزایش یادگیری و اجرای بهتر مهارتهای ورزشی و نیز تعدیل

 هیجانها و افکار مربوط به مسابقه در ورزشکار تأیید می کند.

بنابراین تصویرسازی ذهنی در ورزش هندبال نه تنها سبب تسهیل عملکرد بلکه موجب تعدیل افکار

 و واکنش هندبالیست در حین مسابقه می شود .

تصاویر ذهنی طلایی

این دو بازیکن رقیب در واپسین لحظات یک مسابقه حساس و نفس گیر هندبال می خواهند آخرین

 ضربات پنالتی را به نمایندگی از تیم های خود به طرف دروازه پرتاب کنند :

اولی : 

با نیت پیروزی و موفقیت ، خود را در میان سالن ورزشی زیبا و روشن با نور کافی و تماشاچیان خودی

 و تشویق هم تیمی ها ، مربیان و طرفداران تیم و در نتیجه پرتاب زیبا و موفقیت آمیز او و راه یابی به

 رده بالاتر تصور کرده و پشت توپ در جایگاه پرتاب پنالتی مستقر می گردد .    

( او از پرتاب پنالتی در این شرایط لذت می برد و نتیجه آن موفقیت است . )

دومی : 

در ذهن خود زمینی نا مناسب ، کم نور و پر از تماشاچی تیم حریف که همگی بر علیه او و تیمش

 شعار می دهند و به طرف او سنگ ریزه و ... پرتاب می کنند و در حین پرتاب پنالتی توپ از دستش

 رها می شود و ... متصور می شود .

( او اصولاً از اینکه به عنوان پرتابگر پنالتی انتخاب شود متنفر است و در نتیجه پرتاب او ناموفق است.)

بر این اساس وقتی چیزی باعث ایجاد احساس ترس، گناه و رنجیدگی در ما می شود جهت مقابله،

 هم از آن موقعیت دردسر آفرین و هم از نقطه مقابل این موقعیت تصاویری ذهنی ایجاد خواهیم کرد.

برنامه تمرین تصویرسازی ذهنی ورزشی

این برنامه سه مرحله دارد:

1)     آموزش آگاهی حسی

2)     آموزش واضح تصور کردن

3)     آموزش توانایی کنترل

مرحله اول:

 آموزش آگاهی حسی

اولین قدم این است که بازیکن هندبال نسبت به تمام احساسات خود که در ورزش تجربه می کند،

 آگاهی بیشتری پیدا کند.

مربی چه کمکی می تواند بکند؟

از بازیکن خواسته می شود تا مهارت خود را آهسته تر انجام دهد و نسبت به اجرای آن بیشتر تفکر کند. 

هر قدر او بیشتر از احساسات خود در حین انجام حرکت باخبر شود، بهتر قادر خواهد بود که تصورات

 واضح این تجارب را خلق کند.

مرحله دوم:

 آموزش واضح تصور کردن

می توان یک مثال ساده نظیر تمرین شوت از بغل راست را با به خاطر آوردن اتاق خواب شروع کرد. 

در این تمرین از بازیکن هندبال خواسته می شود اتاق خواب دوران کودکی خود را به یاد آورد.

 در نتیجۀ این تمرین تصور تقریباً واضحی حاصل می شود. 

سپس محیط تصور به سالن هندبال انتقال داده می شود. 

بعد از آن بازیکن را تشویق می کنیم تا تمرینات خود را به طور واضح تصویرسازی کند.

مرحله سوم:

 آموزش توانایی کنترل

دستکاری تصورات برای نتیجه گیری مطلوب :

در این مرحله بازیکن هندبال تشویق می شود تا تصور کند که در حال اجرای همان مهارت شوت از بغل

 راست است که قصد بهبود آن را داریم.

هندبالیست اجرای خود را به طور کامل و بی نقص تصور می کند.