آسيبديدگي تاندون آشیل

التهاب تاندون آشیل ( Achilles Tendonitis )

تاندون آشیل بزرگترین و مهمترین تاندون عضلانی در بدن است . تاندون آشیل تاندون عضله سه سر ساقی است و در پائین به استخوان پاشنه پا اتصال دارد . التهاب و آسیب های آن علل مختلفی دارند که عموماً‌ ناشی از پرش, حركات پای مکرر, تمرین بیش از اندازه و گرم کردن نامناسب و کفش نامناسب و کف پای صاف است .

فرکانس

 

از التهاب و آسیب های تاندون آشیل آمار دقیقی در دست نیست چرا که بسیاری از آسیب های تاندون آشیل بدون مراجعه به پزشک بهبود می یابد اما تخمین زده می شود که شیوعی بین   18-5/6% در دوندگان داشته باشد .

آناتومی کاربردی

 
آشیل تاندون عضله سه سر ساقی است که در پشت ساق قرار دارد . این تاندون 15 سانتی متر طول دارد و در پائین با یک زاویه 30 درجه به استخوان پاشنه اتصال دارد . حرکات تاندون توسط یک بورس بافت همبند تسهیل می شود. این تاندون از محل اتصال به استخوان و عضله سه سر خونگیری می کند . 6-2 سانتی متر انتهای تحتانی تاندون آشیل عروق خونی ندارد و همین بخش است که در حرکات متوالی و تکراری بیشترین آسیب را  می بیند.

بیومکانیک ورزشی

 
واحد عضله  تاندونی پشت ساق که از عضله سه سر ساقی و تاندون آشیل شکل می گیرد در بالا به زانو و در پائین به استخوان پاشنه اتصال دارند و سبب بسته شدن زانو و خم شدن به عقب کف پا می شوند .
در حین دویدن نیرویی معادل 10 برابر وزن بدن بر واحد سطح تاندون آشیل وارد می شود .

شرح حال 
آسیب تاندون آشیل اغلب در افراد مسن که گاهگاه ورزش می کنند رخ می دهد اما می تواند در ورزشکاران جوان آماده هم رخ دهد .
 
باید پرسیده شود که آیا اخیراً در میزان فعالیت و سطحی که در آن ورزش می شود تغیيری داشته است یا خیر .
درد آشیل در هنگام ورزش نشانه آن است که غالباً دردی موضعی و سوزاننده است .
با پیشرفت التهاب شروع درد با فعالیت کمتر و زودتر رخ می دهد .

معاینه

 
فرد را در وضعیت خوابیده به شکم بطوریکه کف پا از تخت معاینه آویزان باشد معاینه می کنیم .
باید محل تاندون و عضله لمس شود و هر گونه تورم- گرمی و حساسیت در لمس تشخیصی است .
وجود کلیک ( صدای تق ) در معاینه می تواند نشانه التهاب تاندون باشد .
وجود تحلیل عضلانی عضله سه سر ساقی که با اندازه گیری دور ساق و مقایسه با طرف مقابل انجام می شود نشانه مزمن بودن التهاب است چرا که ورزشکار بخاطر درد موجود کمتر از آن پا استفاده کرده است .
باید دامنه حرکات فعال و غیر فعال ( توسط معاینه گر ) در مفاصل زانو و مچ پا تعیین گردد. افراد مبتلا به التهاب تاندون آشیل معمولاً‌ کاهش دامنه حرکات در مفصل مچ پا دارند .
باید به وضعیتهای مستعد کننده آسیب هم توجه شود مثل کف پای صاف و راه رفتن بصورتی که فرد کف پا را به سمت داخلی قرار می دهد .
باید یک معاینه عصبی عروقی کامل در زیر زانو صورت گیرد .

علل خارجی

فعالیت بیش از حد
افزایش شدت فعالیت
افزایش مدت فعالیت
راه پله های زیاد ساختمان محل اقامت
کفش نامناسب
سطح نامناسب برای تمرین ( سطوح سفت)

ورزشهای غلط کششی

علل داخلی

 سن بالا
تاندونهای سفت  ( ژنتیکی)
کف پا به سمت داخل در هنگام راه رفتن
کف پای صاف
علل پزشکی مثل دیابت, مصرف کورتون

تصویربرداری

 
اولتراسوند نسبتاً ارزان ، سریع و قابل تکرار است . استفاده از آن ارزیابی دینامیک حرکات و ساختار تاندون و تعیین درجه ضخیم شدگی آن را فراهم می آورد اما مشکل آن این است که اپراتور با تجربه می خواهد و وابسته به شخص است .
 MRI
روش گرانی است و از سویی امکان بررسی بصورت دینامیک را فراهم نمی کند, اما در درگیری مزمن و پارگی های تاندونی بهترین روش است . با MRI می توانیم مایع التهاب دور تاندونی ، بورسیت و ضخیم شدگی تاندونی را تشخیص دهیم .
رادیوگرافی معمولاً‌ غیر تشخیصی است ولی ممکن است تورم بافت نرم- کلسیفیکاسیون و جدا شدگی قطعه استخوانی همراه با آشیل کنده شده از استخوان را نشان دهد .

درمان

استراحت و کاهش فعالیت لازم است. کمپرس آب سرد ( یخ ) را می توان برای کاهش تورم و درد استفاده نمود. بنظر می رسد که ورزشهای کششی بهترین روش درمان باشد چرا که بهترین انعطاف پذیری را برای مچ پا ایجاد می کنند. کشش باید آهسته روی واحد عضله ، تاندون اعمال گردد. هر بار برای مدت 30-20 ثانیه ادامه یابد و چند بار تکرار گردد .

پیشگیری 
کلید پیشگیری از التهاب تاندون آشیل حفظ انعطاف پذیری و قدرت خوب عضلانی در ناحیه مچ پا است. گرم کردن مناسب قبل از تمرین لازم است و بهتر است با انجام حرکات کششی این امر صورت گیرد .

پیش آگهی 
پیش آگهی عالی است و در صورت استراحت و توجه و انجام کارهایی که اشاره شد بهبودی حاصل می گردد .

  پارگی تاندون آشیل

پارگی این تاندون از شایعترین آسیبهای تاندونهای بدن است. ممکن است این پارگی کامل یا ناقص باشد و در ورزشهایی از قبیل فوتبال ، والیبال ، هندبال ، بسکتبال ، تنیس ، اسکواش بدمینتون و پرش اتفاق می افتد

پارگی کامل تاندون آشیل

علائم دژنرسانس بین سنین 25 تا 30 سالگی در تاندون ظاهر می شود البته این حالت ، ضعفی در تاندون به وجود می آورد ولی با انجام تمرینات فعال می توان حتی الامکان از ضعیف شدن رباط جلوگیری به عمل آورد. معمولا پارگی در رباطی صورت می گیرد که دچار دژنرسانس و فشار بیش از حد شود . این عارضه در اغلب ورزشکارانی که به عللی مدتها ورزش را ترک ، ولی مجددا فعالیت خود را شروع کرده اند، دیده می شوند.

علائم و تشخیص

1- در مرحله حاد درد شدیدی در ناحیه پارگی تاندون حس می شود. احساس شخص این است که گلوله به پای او اصابت کرده است یا اینکه از پشت محکم به او لگد زده اند. البته درد به تدریج تسکین پیدا می کند همچنین باید به اختلال در کار تاندون توجه شود .
2- ورزشکار آسیب دیده نمی تواند به طور طبیعی یا روی نوک پنجه راه برود.3- به تدریج به علت خونریزی موضعی ، تورمی در ساق پا دیده می شود.
4- شخص در ناحیه 5/2 سانتیمتری بالای استخوان پاشنه ، احساس درد می کند.5- گاهی در تاندون پریدگی حس می شود.
6- مصدوم قادر نیست پا را به پایین خم کند .
7- تست تامپسون مثبت است. اجرای این آزمایش بدین صورت است که بیمار به شکم می خوابد و زانوی طرف صدمه دیده را کمی خم می کند. وقتی که عضلات ساق طرف معیوب فشار داده شود ، اگر تاندون آشیل سالم باشد ، پای مربوطه به طرف پایین خم می شود و اگر تاندون پاره باشد ، وضعیت پا تغییری نمی کند .

معالجه
وظیفه پزشک :

عمل جراحی و دوختن انتهای تاندون ضروری است . در این صورت 6 هفته باید پا در گچ باشد و گاهی در افراد مسن و کم فعالیت گچ گیری به تنهایی کافی است ولی در آن شرایط توان بخشی دقیق ، ضروری است.
بهبودی و عوارض

دوران نقاهت به اندازه دوران گچ گیری است و مدت 6 تا 8 هفته طول می کشد. پس از برداشتن گچ ، پزشک ، تمرینات حرکتی مچ را توصیه می کند. پس از اینکه حرکات به طور کامل برگشت نمود ، تمرینات قدرتی توصیه می شود. اگر تاندون فقط با گچ گیری معالجه شود ، احتمال پارگی مجدد آن زیاد است . اگر با عمل جراحی رباط ترمیم شود ، 6 تا 8 ماه وقت لازم است تا به صورت جدی ورزش شروع شود و این زمان بعد از معالجه پارگی تاندون با گچ گیری تنها 9 تا 12 ماه است

پارگی ناقص تاندون آشیل

پارگی ناقص تاندون آشیل در ورزشهای زیر اتفاق می افتد :
دو ، پرش ، ورزشهای پرتابی ، و ورزشهای با راکت 
این عارضه سبب پیدایش اسکار می شود و ممکن است التهاب نیز به وجود آورد. این عارضه اگر مزمن شود مشکلات طولانی به بار می آورد .

علائم و تشخیص

1-اغلب مصدومین هنگام پارگی تاندون درد شدیدی حس می کنند . بعضی ها این احساس را ندارند ولی پس از پایان یافتن ورزش احساس درد می کنند .
2- وقتی که مجددا فعالیت آغاز شود ، دردی شبیه به چاقو خردگی ، یا اصابت گلوله حس می شود .
3- گاهی با خوب گرم کردن ، علائم بیماری از بین می رود ولی معمولا پس از پایان تمرین به صورت شدیدتری عود می نماید و نتیجه آن پیدایش چرخه دردناک است که به تدریج بدتر و معالجه آن نیز مشکل تر می گردد  .
4- سختی حرکات مفصل در صبح و قبل و بعد از ورزش اتفاق می افتد .

5- در مراحل حاد ، نوعی فرورفتگی در تاندون حس می شود ( گاهی حتی به اندازه بند آخر انگشت کوچک ) که در آن نقطه ، درد خیلی شدید است .
6-پس از شروع ترمیم یک تورم موضعی کوچک به وجود می آید که اگر از طرفین به آن فشار وارد آید، فوق العاده دردناک است این تورم اغلب کوچک است. ولی ممکن است فرم تاندون را تغییر یافته نشان دهد . اگر نقطه متورم شده تاندون در مجروحی که در مرحله حاد درد باشد ، از ناحیه پشت لمس شود ، فوق العاده دردناک خواهد بود .
7- اگر علائم خیلی طول بکشد ، اندازه و قدرت عضلات ساق کم می شود ( آتروفی) 
8- انجام الکترومیوگرافی ( ثبت الکتریکی فعالیت عضله ) به تشخیص بیماری کمک می کند .
9- رادیوگرافی نسوج نرم ، تورم موضعی را در ناحیه پارگی نشان می دهد .
10- اگر پارگی در محل چسبیدن رباط به استخوان پاشنه باشد ، رادیوگرافی با ماده حاجب  بورسوگرافی ) به تشخیص کمک می کند .

معالجه
وظایف ورزشکار :

1- استراحت و گذاشتن یخ در مرحله حاد ناراحتی .
2-استفاده از چوب زیر بغل ، اگر درد خیلی شدید است .
3-استفاده از کفشی که دارای یک سانتیمتر پاشنه است .
4-مراجعه به پزشک

وظایف پزشک :

1- اگر پارگی کوچک است ، باید پا را در وضعیت قدری خم به طرف کف به مدت 4 تا 6 هفته گچ گرفته شود .
2-اگر علائم به مدت طولانی وجود داشته باشد ، باید بیمار را جراحی کرد ، نسوج اسکار را برداشت . باید 5 تا 6 هفته عضو در گچ باشد ، بعد از آن یک برنامه صحیح توان بخشی ضروری است .
معالجه باید هرچه سریع تر شروع شود ، در غیر این صورت مشکلتر می گردد .

بهبود و عوارض

دوران نقاهت معمولا 10 تا 12 هفته و برابر زمان گچ گیری طول می کشد و ورزشکار نباید قبل از 4 تا 6 ماه فعالیت ورزشی خود را شروع نماید .


+ نوشته شده توسط عزت الله رزمگر در جمعه دوم مهر 1389 و ساعت 13:32 |